Diagram Pareto

      Omawiając jedno z najczęściej stosowanych narzędzi do doskonalenia jakości należy wspomnieć o jego genezie. Włoski socjolog i ekonomista Vilfredo Pareto w 1897 roku na podstawie analizy danych statystycznych ludności włoskiej stwierdził, iż 20% mieszkańców Włoch jest w posiadaniu 80% majątku kraju.       Określenia "zasada Pareto" pierwszy raz użył Joseph Juran, amerykański teoretyk zarządzania, w 1941 roku w swoich badaniach nad jakością. Juran zauważył wówczas, iż 80% problemów powodowanych jest przez 20% przyczyn.

Diagram Pareto-Lorenza, nazywany również metodą ABC, prawem nierównomierności rozkładu lub prawem 20-80, używany jest w celu identyfikacji i oceny istotności analizowanych zagadnień. Identyfikowane są te problemy, które mimo stanowienia mniejszości względem liczebności pozostałych (20%), wywierają dominujący wpływ na rozpatrywane zagadnienie (80%). Innymi słowy, większość przypadków zdeterminowana jest w 80% przez 20% przyczyn.


Procedura przeprowadzania analizy według metody ABC sprowadza się do:

• identyfikacji rodzajów rozpatrywanych zagadnień (np. rodzajów wad),
• określenia przedziału czasowego (dzień, zmiana, rok itp.) w celu późniejszego porównywania efektów wprowadzonych zmian,
• ustalenia częstości występowania poszczególnych kategorii (np. przyczyn, wad),
• uszeregowania kategorii wg malejącej częstości występowania, obliczenia częstości procentowych oraz skumulowanych,
• ustalenia skal na osi pionowej (najczęściej przyjmuje się bezwzględną częstość występowania oraz procent skumulowany) i poziomej (kategorie),
• naniesienia na wykres słupków odpowiadających częstości dla poszczególnych kategorii (wykres Pareto) i krzywej dla procentów skumulowanych (krzywa Lorenza), w kolejności od największego do najmniejszego nasilenia oddziaływania.

Przykład zastosowania Diagramu Pareto-Lorezna:


Autor: Katarzyna Szumnarska
źródło: Wybrane zagadnienia zarządzania jakością, pod red. Romualda Kolmana, wydawnictwo WSAiB w Gdyni